“Du kannst, denn du sollst” is niet van Kant

“Du kannst, denn du sollst” is wat Friedrich Schiller de achtste filosoof laat zeggen in één van zijn Xenien – een zo beknopte zin is niets voor Immanuel Kant! Afgezien van het feit dat Dirk Verhofstadt Kant bestudeerd schijnt te hebben in Schillers epigrammen, is het veel erger dat hij de zaak op haar kop heeft gezet – precies wat Arthur Schopenhauer de Hegeliaan Karl Michelet verweet. Zijn “Omdat je ethisch kunt handelen, moet je het doen” spreekt het omgekeerde van Kants beroemde argument uit. Kant leidt het bestaan van de vrijheid af als voorwaarde, niet als gevolg van de kategorische imperatief: zonder vrije wil zou je immers nooit je plicht kunnen vervullen. (Vreemd genoeg schreef Verhofstadt twee jaar daarvoor wel “Je kunt ethisch handelen, want het is je plicht”.)

De kategorische imperatief is niet “om medemensen te helpen” of opkomen “voor het recht op zelfbeschikking van anderen”. Kant ging enkel op zoek naar de a priori wet die de autonome rede de mens noodzakelijkerwijs zou opleggen en kwam uit bij een zuivere vorm zonder object, zonder oog voor de gevolgen, zonder inhoud als je wil. Omdat de vrije wil de unieke bron van redelijk handelen is, een doel in zichzelf zonder oorzaak buiten zichzelf, vereist de kategorische imperatief wel dat “je zo moet handelen dat je de mens(elijke waardig)heid zowel in jezelf als in ieder ander persoon altijd tegelijk als doel op zich, en niet alleen maar als middel behandelt.”

Leave a Reply

 

 

 

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>